Klasztor Cysterek w Owińskach

Wstęp

Klasztor Cysterek w Owińskach to barokowy zespół klasztorny i kościelny w miejscowości Owińska (gmina Czerwonak, woj. wielkopolskie). Jest jednym z ważniejszych zabytków sakralnych i klasztornych regionu.

Historia

• Fundacja klasztoru przypisywana jest książętom Przemysł I i Bolesław Pobożny w latach około 1242-1252.

• W roku 1252 do Owińsk przybyła wspólnota 12 cysterek z klasztoru w Trzebnicy.

• W latach 1700-1728 trwała przebudowa zabudowań klasztornych i kościoła po pożarze; projektowali m.in. Jan Catenazzi i Pompeo Ferrari.

• Kasata zakonu cysterek nastąpiła w roku 1835, a następnie (1838) w tym miejscu uruchomiono szpital psychiatryczny.

• W czasie II wojny światowej budynki szpitalne zostały wykorzystane przez niemiecką okupację, co stanowi tragiczny fragment historii miejsca.

Architektura i układ

• Kościół i klasztor utrzymane są w stylu barokowym z XVIII w. – cechą rozpoznawczą są: kopuła przy kościele, wieża oraz elewacje z dekoracją.

• Zespół klasztorny mieści regularny układ budynków wokół wirydarza, co jest typowe dla cysterskich założeń.

• We wnętrzu zachowały się barokowe stalle, konfesjonały oraz XVIII-wieczne polichromie.

Współczesność i funkcja

• Obecnie część zabudowań działa jako Specjalny Ośrodek Szkolno‑Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych w Owińskach.

• Kościół pw. św. Jana Chrzciciela funkcjonuje jako parafialna świątynia i punkt turystyczny.

Znaczenie

• Klasztor jest cennym świadectwem funkcjonowania zakonu cysterek na ziemiach wielkopolskich przez niemal pięć wieków.

• Architektura założenia i jego historia – w tym zmiany funkcji (zakon → szpital → ośrodek) – czynią miejsce interesującym z perspektywy historii kultury, religii i medycyny.

• Dobry przykład adaptacji zabytku – zachowany i używany w nowej funkcji edukacyjnej i społecznej.

Informacje praktyczne

Adres: Plac Przemysława 9, 62-005 Owińska
Dojazd: Z Poznania kierunek północny → gmina Czerwonak → Owińska.
Warto zobaczyć: Kościół, dziedziniec klasztorny, fragmenty parku przyklasztornego.
Uwagi: Wnętrza klasztoru mogą być ograniczone w zwiedzaniu ze względu na funkcję placówki