Olszak

Zaginiona osada wśród lasów Puszczy Zielonka

Wstęp

W samym sercu Puszczy Zielonka, pomiędzy Borowem Młynem a Kuraczem, znajduje się zapomniane miejsce o nazwie Olszak. Dziś to cicha, leśna polana, na której przyroda odzyskała teren po dawnych gospodarstwach. Mimo że z zabudowy nie pozostało prawie nic, historia Olszaka wciąż przemawia – to opowieść o życiu wśród lasów, pracy na roli i o tym, jak natura potrafi odzyskać to, co kiedyś należało do człowieka.

Historia osady

Osada Olszak powstała prawdopodobnie w XIX wieku jako niewielkie gospodarstwo rolne w otoczeniu lasów i łąk.
W okresie międzywojennym należała do rodziny Niemeyer, która prowadziła tu gospodarstwo o powierzchni ok. 400 morgów pruskich. Dominowały łąki i pastwiska, na których wypasano bydło i owce.

W osadzie znajdował się także młyn wodny, wykorzystujący energię rzeki Głównej, przepływającej tuż obok.
Ostatni mieszkańcy opuścili Olszak po II wojnie światowej, a według źródeł z 1967 roku niektóre budynki były jeszcze wówczas zamieszkane.

Z biegiem lat zabudowania rozebrano – cegły z niewypalanej gliny zostały wykorzystane przez okolicznych mieszkańców, a teren powoli zarósł trawą i drzewami. Dziś o dawnej osadzie przypominają tylko fragmenty fundamentów i zdziczały sad.

Przyroda i krajobraz

Olszak położony jest w malowniczej dolinie rzeki Głównej, która płynie przez południowo-wschodnią część Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka.
Miejsce wyróżnia się naturalnym krajobrazem:

• pozostałościami dawnych zabudowań porośniętych mchem,

• starymi jabłoniami i gruszami tworzącymi zdziczały sad,

• śladami dawnego mostku, który łączył Olszak z Kuraczem.

To jeden z tych zakątków, w których można poczuć, jak przyroda powoli, lecz nieuchronnie, odzyskuje to, co kiedyś zajmował człowiek.

Lokalizacja i dojazd

• Położenie: ok. 2 km na północ od Borowa Młyna (gmina Czerwonak).

• Dojście: pieszo lub rowerem leśną drogą wzdłuż rzeki Głównej, w kierunku miejscowości Kuracz.

• Teren: naturalny, nieoznakowany, brak infrastruktury turystycznej.

• Najbliższe punkty orientacyjne: Borowy Młyn, Kuracz, rzeka Główna.

Warto odwiedzić Olszak, jeśli:

• interesują Cię opuszczone miejsca i historia lokalna,

• szukasz ciszy, spokoju i kontaktu z naturą,

• lubisz fotografie natury i śladów przeszłości,

• chcesz odkrywać mniej znane zakątki Puszczy Zielonka.

To idealny przystanek podczas rowerowej lub pieszej wycieczki przez wschodnie tereny parku.

Ciekawostki

• Nazwa Olszak pochodzi prawdopodobnie od olsów – wilgotnych lasów olchowych, które dominowały w tej części Puszczy Zielonka.

• Rzeka Główna, niegdyś wykorzystywana do napędu młyna, dziś tworzy malownicze zakola i niewielkie starorzecza.

• W pobliskim Borowym Młynie znajdował się podobny młyn wodny – oba obiekty mogły funkcjonować w tym samym czasie.

Podsumowanie

Olszak to miejsce, gdzie historia spotyka się z naturą. Choć z dawnej osady pozostały jedynie ślady, jej istnienie stanowi cenny fragment lokalnego dziedzictwa. W ciszy lasu, wśród resztek fundamentów i starych drzew, można poczuć przemijanie i siłę przyrody, która powoli, ale nieubłaganie, zaciera ślady ludzkiej działalności.