Stęszewice – olęderskie dziedzictwo w cieniu sosnowego boru

Stęszewice to jedna z tych miejscowości w gminie Pobiedziska, której tożsamość została ukształtowana przez wielką falę osadnictwa XVIII wieku. Położona rzut kamieniem od Jeziora Stęszewskiego, wieś ta stanowi ciekawy przykład przekształcenia dawnej kolonii w nowoczesną osadę rekreacyjno-rolniczą.

Choć dziś postrzegamy Stęszewice jako samodzielną wieś, jej historia jest nierozerwalnie związana z systemem kolonii „Stęszewskich Holendrów”, które powstawały w celu zagospodarowania trudnych, piaszczystych terenów na obrzeżach Puszczy Zielonki.

Od Tannenhorst do Stęszewic

Historia nazewnictwa tej miejscowości doskonale oddaje zmiany polityczne i społeczne zachodzące w Wielkopolsce:

• XVIII wiek: Powstaje najmłodsza część kolonii olęderskich przy Stęszewku, którą nazwano Tannenhorst (co w wolnym tłumaczeniu z niemieckiego oznacza „sosnowe gniazdo” lub „sosnową kępę”).

• XIX wiek: Tannenhorst dynamicznie się rozrasta, zyskując status osobnej gminy.

• Okres międzywojenny: W ramach polonizacji nazw, dawną niemiecką nazwę zastąpiono współczesną – Stęszewice.

Śladami dawnych osadników (Olędrów)

Stęszewice, podobnie jak inne „holendry” w regionie, charakteryzowały się pierwotnie rozproszoną zabudową. Osadnicy olęderscy, sprowadzeni tutaj w 1677 roku (początkowo do okolicznych przysiółków), wprowadzili nowoczesne jak na tamte czasy metody melioracji i gospodarki leśnej.

Do dziś w okolicach Stęszewic można odnaleźć:

• Układ pól: Charakterystyczne długie i wąskie pasy ziemi.

• Architekturę: Pozostałości dawnych zagród, które mimo modernizacji, wciąż zdradzają swój osadniczy rodowód.

• Cmentarze: W pobliskim Stęszewku i okolicznych lasach zachowały się ślady nekropolii ewangelickich, na których spoczywają dawni mieszkańcy tych ziem.

Przyroda i rekreacja

Dzisiejsze Stęszewice to przede wszystkim raj dla osób szukających ucieczki od miejskiego zgiełku. Bliskość Jeziora Stęszewskiego oraz otaczające wieś lasy czynią ją idealnym punktem na mapie turystycznej:

1. Szlak rowerowy: Przez wieś i jej okolice przebiegają trasy łączące Pobiedziska z Tucznem i Wronczynem.

2. Turystyka konna: Stęszewice leżą w bezpośrednim sąsiedztwie Wilczego Szlaku, co sprawia, że często można tu spotkać jeźdźców.

3. Wypoczynek nad wodą: Jezioro Stęszewskie, oddalone o krótki spacer, oferuje jedne z najczystszych kąpielisk w regionie.

Czy wiesz, że?

W dawnych dokumentach obszar Stęszewic i Stęszewka traktowano niemal jako jedną całość terytorialną. Jeszcze w czasach średniowiecznych za część tego kompleksu uważano obecny Wronczynek, nazywany wówczas „Wronczynem Stęszewskim”.