Ceglany świadek historii – Dawna Pastorówka w Jerzykowie

Jerzykowo to miejscowość, której historia splata się z losami osadników polskich i niemieckich. Jednym z najbardziej charakterystycznych śladów tej wielokulturowej przeszłości jest zespół poewangelicki, którego integralną część stanowi dawna pastorówka.

Spacerując ulicą Okrężną, w pobliżu neogotyckiego kościoła, nie sposób przeoczyć solidnego, czerwonego budynku. To dawny dom pastora, wzniesiony na początku XX wieku, który do dziś jest ważnym punktem na historycznej mapie gminy Pobiedziska.

Pruski ślad w architekturze

Powstanie pastorówki wiąże się z napływem osadników niemieckich na te tereny na przełomie XIX i XX wieku. Władze pruskie podjęły wówczas decyzję o budowie kompleksu sakralnego dla społeczności ewangelickiej. Budynek pastorówki został wzniesiony w 1905 roku (niektóre źródła podają lata 1903–1904), zaledwie kilka lat po ukończeniu budowy sąsiadującego z nim kościoła.

Obiekt zachwyca surową, ceglaną formą, typową dla ówczesnego budownictwa. Jest to budynek czterokondygnacyjny (licząc piwnicę i poddasze), który przetrwał zawieruchy wojenne w niemal niezmienionym kształcie.

Od domu modlitwy do szkoły

Po II wojnie światowej, gdy ewangeliccy mieszkańcy opuścili te tereny, budynki kościelne przeszły pod zarząd Kurii Metropolitarnej w Gnieźnie. Pastorówka szybko znalazła nowe, niezwykle ważne zastosowanie dla polskiej społeczności.

To właśnie tutaj, w jednej z izb, 1 marca 1945 roku uroczyście otwarto pierwszą powojenną szkołę w Jerzykowie. W trudnych warunkach lokalowych budynek ten stał się centrum edukacji dla okolicznych dzieci, zanim funkcję tę przejęły inne placówki. W późniejszych latach służył również jako salka katechetyczna.

Zielone otoczenie

Warto zwrócić uwagę na otoczenie zabytku. Pastorówka położona jest w sąsiedztwie dawnego, XIX-wiecznego parku, który stanowi enklawę zieleni. Obecnie teren ten, wyposażony w ławeczki i infrastrukturę rekreacyjną (boisko), zachęca do odpoczynku podczas zwiedzania Jerzykowa.

Punkt na szlaku

Pastorówka znajduje się przy ulicy Okrężnej (nr 39), w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła pw. Niepokolanego Serca NMP. Będąc w tym miejscu, warto zobaczyć również najstarszy dom we wsi (szachulcową chałupę pod numerem 42) oraz pomnikowy dąb i sosnę „Parasol”. Przez Jerzykowo przebiegają także popularne szlaki rowerowe Puszczy Zielonki (R-2, R-12), co czyni ten zabytek łatwo dostępnym dla cyklistów.