Dzwonówka (Kanał Dzwonowski) – fascynujący szlak wodny przez serce Puszczy Zielonki

Dzwonówka, znana również jako Kanał Dzwonowski, to jedna z najbardziej intrygujących arterii wodnych północnej części Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka. Ten lewostronny dopływ Małej Wełny o długości ponad 15 kilometrów stanowi kluczowy element hydrologiczny regionu, łącząc dzikie, podmokłe tereny leśne z malowniczymi jeziorami rynnowymi. Dla turysty pieszego i rowerowego Dzwonówka jest kompasem prowadzącym przez najmniej przekształcone fragmenty puszczy, gdzie natura wciąż dyktuje własne warunki.

Przebieg i charakterystyka hydrologiczna Dzwonówki

Dzwonówka bierze swój początek w okolicach Dąbrówki Kościelnej, miejsca o ogromnym znaczeniu duchowym i historycznym dla Wielkopolski. Od samego źródła struga pełni niezwykle ważną funkcję – odwadnia podmokłe obniżenia terenu, które są charakterystyczne dla tej części puszczy.

Ciek płynie na granicy powiatów poznańskiego i wągrowieckiego, przecinając zróżnicowane ekosystemy. W swoim górnym biegu ma charakter typowo leśnego strumienia, by w środkowym odcinku stać się kręgosłupem systemu jeziornego. Dzwonówka kolejno zasila:

1. Jezioro Dzwonowskie – największy akwen na trasie, otoczony gęstym lasem.

2. Jezioro Księże, Gackie i Borowe – zespół połączonych jezior rynnowych o wysokich walorach krajobrazowych.

3. Jezioro Maciejak – ostatni przystanek przed ujściem.

Po opuszczeniu granic Puszczy Zielonki, w gminie Skoki, Dzwonówka kończy swój bieg, wpadając do rzeki Małej Wełny.

Flora i fauna: Co kryje Kanał Dzwonowski?

Dolina Dzwonówki to królestwo wilgotnych lasów łęgowych i olsów. Dzięki specyficznemu mikroklimatowi i mniejszej presji turystycznej niż w południowej części puszczy, można tu spotkać rzadkie gatunki roślin i zwierząt.

• Roślinność: Brzegi strugi porastają okazałe olsze czarne i jesiony. W miejscach wolniej płynącej wody dominują kosaćce żółte oraz chronione gatunki mchów torfowców.

• Zwierzęta: Jest to doskonałe miejsce do obserwacji bobrów europejskich, których działalność (tamy i żeremia) często wpływa na poziom wody w kanale. Nad wodą regularnie pojawia się bocian czarny oraz zimorodek, będący żywym dowodem na czystość tutejszych wód.

Szlaki turystyczne i infrastruktura

Choć Dzwonówka nie jest klasycznym szlakiem kajakowym tak jak Struga Wierzenicka (ze względu na liczne zatory z powalonych drzew i zmienny stan wody), jej dolina stanowi doskonały poligon dla turystyki pieszej i Nordic Walking.

Nawierzchnia i oznakowanie

Większość tras wzdłuż Dzwonówki to naturalne ścieżki leśne oraz drogi pożarowe o nawierzchni szutrowej lub piaszczystej. W okolicach jezior (szczególnie przy jeziorze Borowym i Gackim) teren staje się pofałdowany, co zawdzięczamy działalności lodowca. Szlaki są dobrze oznakowane przez PTTK, jednak w okresach roztopów warto zaopatrzyć się w nieprzemakalne obuwie.

Punkty odpoczynku

Najlepsze miejsca na postój znajdują się przy Jeziorze Dzwonowskim oraz w historycznym Dzwonowie, gdzie można podziwiać pozostałości dawnego grodziska i fundamenty zaginionego miasta. W miejscowościach przyległych (jak Dąbrówka Kościelna) dostępna jest pełna infrastruktura gastronomiczna i sanitarna.

Tajemnica zaginionego miasta nad Dzwonówką

Jedną z największych ciekawostek związanych z tym ciekiem jest fakt, że przepływa on przez teren Dzwonowa – miejscowości, która w średniowieczu posiadała prawa miejskie, a następnie zniknęła z map. Badania archeologiczne prowadzone w dolinie Dzwonówki ujawniły układ dawnych ulic i fundamenty budowli, co czyni spacer wzdłuż kanału podróżą w czasie do XIV-wiecznej Wielkopolski.

Dlaczego warto odwiedzić Dzwonówkę właśnie teraz?

Wiosna to moment, w którym Dzwonówka (Kanał Dzwonowski) prezentuje się najbardziej okazale. Podwyższony poziom wody sprawia, że struga płynie wartko, a budząca się do życia roślinność bagienna tworzy niesamowity, intensywnie zielony krajobraz. To idealny czas dla fotografów przyrody i osób szukających ucieczki od zgiełku miasta w jednym z najbardziej dzikich zakątków Puszczy Zielonki.