Bal, który przerwała wielka wojna – Historia dworu w Łopuchowie

Łopuchowo kojarzone jest dziś głównie z siedzibą nadleśnictwa i malowniczymi lasami. Niegdyś jednak znajdował się tu jeden z najpiękniejszych barokowych dworów w regionie – miejsce, w którym wielka europejska historia splotła się z losami wybitnych wielkopolskich rodów.

Dwór w Łopuchowie został wzniesiony w 1780 roku. Jego fundatorem był Wincenty Swinarski, podczaszyc kaliski, lub jego ojciec Mikołaj. W pierwszej ćwierci XIX wieku budynek przeszedł rozbudowę, zyskując swój ostateczny, szlachetny kształt.

Architektura w „polskim stroju”

Budowla była podręcznikowym przykładem barokowej rezydencji ziemiańskiej. Był to budynek parterowy z poddaszem ukrytym w wysokim, łamanym dachu polskim. Charakterystyczne elementy jego sylwetki to:

• Obszerna wystawka nad wejściem głównym, podkreślająca reprezentacyjny charakter domu.

• XIX-wieczna wieżyczka, która nadawała całości nieco romantycznego sznytu.

• Półokrągły ryzalit od strony ogrodu, w którym mieścił się duży, jasny salon.

Wysoką wartość historyczną obiektu potwierdził wpis do rejestru zabytków pod numerem 1524/A (z dnia 1 czerwca 1974 roku).

Noc, w której ruszyła wyprawa na Moskwę

Najbardziej niezwykła karta z dziejów dworu zapisała się w maju 1812 roku. Ówczesna właścicielka, Rozalia z Chłapowskich (żona Wawrzyńca Engeströma, szwedzkiego posła sprzyjającego Polakom), wydała we dworze huczny bal dla polskich strzelców konnych.

Wśród gości był bratanek Rozalii – młody Dezydery Chłapowski, ulubiony ordynans Napoleona, a później słynny generał. W swoich pamiętnikach Chłapowski zostawił poruszający opis tej nocy. Zabawę nagle przerwał głośny rozkaz: „wymarsz w 300 koni!”. Był to sygnał rozpoczynający historyczną wyprawę Napoleona na Moskwę. Żołnierze opuścili taneczną salę, by ruszyć prosto na front wielkiej wojny.

Dziedzictwo, które pozostało we wspomnieniach

Ostatnią prywatną właścicielką majątku przed wybuchem II wojny światowej była Hedwig Mosebach (1939 r.). Niestety, burzliwe losy powojenne nie były łaskawe dla tej unikalnej budowli. Mimo ochrony konserwatorskiej, dwór w Łopuchowie obecnie już nie istnieje.

Dziś pamięć o barokowej perle Świnarskich i balu strzelców konnych przetrwała jedynie w literaturze, starych fotografiach oraz na kartach pamiętnika generała Chłapowskiego, przypominając o czasach, gdy Łopuchowo było świadkiem wydarzeń zmieniających losy Europy.