Eklektyczna rezydencja nad rzeką Trojanką – Dwór w Przebędowie

Przebędowo, miejscowość niemal stykająca się z Murowaną Gośliną, kryje w swoich granicach urokliwy zespół dworsko-folwarczny. Centralnym punktem tego założenia jest dwór z końca XIX wieku, który wraz z rozległym parkiem krajobrazowym stanowi jedną z najciekawszych pamiątek po rodzie von Winterfeldów w tym regionie.

Historia Przebędowa sięga XIV wieku, kiedy to właścicielem osady był Mikołaj Brzechwa (później Przebędowski). Przez wieki majątek zmieniał właścicieli, przechodząc przez ręce Potulickich, Gurowskich czy Leszczyńskich, aż w 1841 roku trafił w ręce rodziny von Winterfeld, która utrzymała go aż do 1945 roku.

Architektura: Włoska willa w wielkopolskim wydaniu

Obecnie istniejący dwór został wzniesiony w latach 80. XIX wieku (źródła podają rok 1880 lub 1890) dla Carla von Winterfelda. Budynek charakteryzuje się:

• Stylem eklektycznym: Projekt nawiązuje do form neorenesansowych willi.

• Bryłą: Parterowy korpus z tzw. mezaninem (półpiętrem) oraz piętrowym ryzalitem.

• Gankiem arkadowym: Wejście główne zdobi ganek arkadowy (loggia), nad którym znajduje się balkon.

• Wnętrzem: Do cennych elementów wyposażenia należy m.in. sala balowa z zachowanym bogato rzeźbionym, kaflowym kominkiem.

Park krajobrazowy i odkrycia archeologiczne

Rezydencję otacza rozległy park krajobrazowy o powierzchni 13 ha (niektóre źródła podają mniejszy obszar samej strefy dworskiej). Park, założony w XIX wieku, kryje w sobie nie tylko starodrzew, ale i zagadki z przeszłości:

• Grobowisko ulowate: Przy dworze odkryto stanowisko archeologiczne, w którym znaleziono naczynia z pokrywami oraz brązową biżuterię.

• Aleje: Wokół dworu i folwarku wytyczono brukowane drogi wjazdowe, które do dziś nadają założeniu historyczny sznyt.

Status zabytku i losy współczesne

Cały zespół dworski jest objęty ścisłą ochroną konserwatorską. W rejestrze zabytków widnieje pod numerem 1693/A, z wpisem datowanym na 4 kwietnia 1975 roku.

Po II wojnie światowej majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Przez lata w dworze mieścił się Zakład Doświadczalny Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, co pozwoliło uchronić budynek przed całkowitą degradacją. Dziś dwór pozostaje świadkiem dawnej potęgi gospodarczej Przebędowa, które niegdyś posiadało własną gorzelnię, cegielnię i młyn wodny.